ԵՄ-ում Հայաստանի խորհրդարանական պատվիրակությունը վերանայում է իր համագործակցությունը տարածաշրջանային հարցերով Եվրախորհրդարանի զեկուցողների հետ
Հայաստան - ԵՄ խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի անդամները ՝ Եվրոպական խորհրդարանի երեք անդամների Արցախի առնչությամբ արած հայտարարության վերաբերյալ հանդես են եկել պատասխան հայտարարությամբ:
Հայտարարության մեջ, մասնավորապես ասվում է. «Մենք ՝ ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի ներքոստորագրյալ անդամներս, խորը հիասթափություն ենք հայտնում Եվրոպական խորհրդարանի երեք անդամների ՝ Հայաստան-ԵՄ խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի համանախագահ Մարինա Կալյուրանդի, Հայաստանի հարցով մշտական զեկուցող Տրայան Բեսեսկուի եւ Ադրբեջանի հարցով մշտական զեկուցող Զոյանայինի ոչ կառուցողական եւ կողմնակալ դիրքորոշումից, որը, անկասկած, կործանարար բացասական ազդեցություն կունենա մեր փոխադարձ փոխգործակցության վրա:
Մենք միշտ վերաբերվել ենք ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեին որպես մի հարթակի, որտեղ իրական գործընկերները կարող են քննարկել իրենց հուզող բոլոր հարցերը։ Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի 365-րդ հոդվածում, որը ԵՄ-ի հետ մեր հարաբերությունների իրավական հիմքն է հանդիսանում, հստակ գրված է, որ Հայաստան-ԵՄ գործընկերության խորհրդարանական կոմիտեն պետք է լինի հենց նման փոխգործակցության հարթակ: Պետք է նշել, որ երկկողմ խորհրդարանական կոմիտեները հակամարտությունների կարգավորման հարթակներ կամ միջնորդ ձեւաչափեր չեն եւ դրանց գործունեությունը ուղղված է միայն մի կողմից ՀՀ-ԵՄ-ի, մյուս կողմից ԵՄ-Ադրբեջանի միջեւ փոխշահավետ եւ արդյունավետ խորհրդարանական գործընկերության եւ համագործակցության զարգացմանը:
Եվրոպացի զեկուցողների կողմից հրապարակված այս հայտարարությունը լուրջ մտահոգություն է առաջացնում դրանց հեղինակների բարեխղճության եւ կոմպետենտության առնչությամբ:
Այդ վիճահարույց հայտարարությամբ նրանք, ըստ էության, հրաժարվում են համագործակցության և քննարկման համար նախատեսված կարևոր այդ հարթակից և չարաշահում համանախագահների և զեկուցողների իրենց պաշտոնական լիազորությունները:
Բացի այդ նրանց հայտարարության մեջ կան իրարամերժ շատ դրույթներ` մի կողմից նրանք իրենց անվերապահ աջակցությունն են հայտնում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին եւ 2009 թվականի նրանց առաջ քաշած հիմնարար սկզբունքներին, մյուս կողմից ' խայտառակ կերպով խեղաթյուրում հիմնարար սկզբունքների բուն էությունը (խոսքը արցախյան հարցի Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հիման վրա լուծելու զեկուցողների իմպերատիվն է, խմբ.):
Երկու անգամ հայտարարության մեջ Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը նշելու համար օգտագործվում են "օկուպացված" եւ "օկուպացիա" եզրույթները: Սակայն հեղինակները պետք է իմանան, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները չեն համարում Լեռնային Ղարաբաղը կամ ցանկացած այլ տարածք «օկուպացված»: Այսպիսով, Լեռնային Ղարաբաղը "օկուպացված" անվանելը որևէ կերպ չի համապատասխանում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդական ջանքերին: Դա նաև չի համապատասխանում Եվրոպական խորհրդարանի, Եվրոպական Միության և համաեվրոպական կազմակերպությունների դիրքորոշմանը այս հարցում:
Մենք կցանկանայինք ընդգծել այն փաստը, որ հայտարարության մեջ տեղ գտած այդ իմպերատիվը միայն ադրբեջանական կողմի կողմից քարոզվող դիրքորոշումն է: Այդ առաջարկն ինքնին հակասում է երեք տասնամյա խաղաղ գործընթացի բուն տրամաբանությանը։ 2009 թվականի հիմնական սկզբունքներն ու տարրերը, որոնք շարադրված են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից, չեն կանխորոշում բանակցությունների արդյունքները (ինչը ակնհայտորեն ենթադրվում է հայտարարության մեջ): Ընդհակառակը, այդ սկզբունքների տրամաբանությունը նրանում է, որ Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակը պետք է որոշվի Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի իրավաբանորեն պարտադիր ազատ կամարտահայտության միջոցով ։
Մենք նաեւ ի գիտություն ընդունեցինք տիկին Կալյուրանդի հետագա պարզաբանումը հայկական կողմին, ըստ որի հայտարարության մեջ օգտագործված "հակամարտության խաղաղ կարգավորումը Ադրբեջանի միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում" արտահայտությունը "վերաբերում է ոչ թե Ադրբեջանի ներկայիս միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններին, այլ Ադրբեջանի ցանկացած այլ ապագա սահմաններին, որոնք կարող են միջազգայնորեն ճանաչվել համաձայնության ձեռքբերումից հետո":
Մեր կարծիքով, հայտարարության վերաբերյալ ներկայացված պարզաբանման բովանդակությունը հստակ ցույց է տալիս, որ հայտարարության հեղինակներն ի վիճակի չեն իրավասու մեկնաբանություններ տալ այդ բարդ խաղաղ գործընթացի և դրա հիմնական սկզբունքների վերաբերյալ: Ինչ այդ հայտարարությունը դարձնում է ավելի անընդունելի, հատկապես հաշվի առնելով, որ այն արվել է Ադրբեջանի նախագահի եւ պաշտպանության նախարարի վերջին ռազմատենչ հայտարարությունների ֆոնին, որոնք սպառնում են նոր պատերազմ սանձազերծել: Կարեւոր է նշել, որ նման հայտարարությունները կարող են օգտագործվել Ադրբեջանի ոչ ժողովրդավարական եւ պատերազմ հրահրող պաշտոնատար անձանց կողմից որպես ռազմական լուծման խրախուսանք: Նրանք, ովքեր պաշտպանում են Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի դեգրադացիայի վերաբերյալ Ադրբեջանի նկրտումները, կիսում են տարածաշրջանային անվտանգության խաթարման պատասխանատվությունը:
Մենք նաև շատ կասկածելի ենք համարում այն թեման, որը օգտագործվել է որպես պատրվակ այդ հայտարարությունը հրապարակելու համար։ Մենք կարծում ենք, որ այդ հայտարարության հեղինակների իրական նպատակն էր միակողմանի դիրքորոշում ներարկել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հարցում։ Հենց դա է Ադրբեջանը միշտ փորձել անել և ձախողել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում ։
Մենք նաեւ ցանկանում ենք նշել, որ նախքան ճանապարհաշինության հարցերին անդրադառնալը կան բազմաթիվ այլ հարցեր, որոնք պահանջում են մեր գործընկերների արձագանքը: Մարդու իրավունքների` այն է ազատ տեղաշարժի ապահովման համար ճանապարհի կառուցումը, անկախ տարածաշրջանի քաղաքական կարգավիճակից, չի կարող դառնալ մտահոգության առարկա, երբ անտեսվում են տարածաշրջանի մեկ այլ երկրի առաջնորդի ռազմատենչ հայտարարությունները և սեփական երկրում մարդու իրավունքների տոտալ ոտնահարումը:
Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի հաղորդակցության հնարավորություններ ունենալըւ բխում է նրա հիմնարար իրավունքներից եւ չի կարող որեւէ վտանգ ներկայացնել տարածաշրջանային եւ միջազգային անվտանգության համար:
Հայաստանի հարցերով մշտական զեկուցող Տրայան Բեսեսկուի դիրքորոշումը, որը հայտնի է Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարության եւ Ռումինիայում հայերի մասին իր նախկին հակասական դատողություններով, խիստ մտահոգիչ է, քանի որ վկայում է այն մասին, որ նա չի կարողացել վեր կանգնել իր նախկին պարտավորվածություններից եւ բարեխղճորեն մոտենալ իր ներկայիս պարտականություններին:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալը` մենք կրկին հայտարարում ենք զեկուցողների երկիմաստ հայտարարության անընդունելիության մասին եւ խորը մտահոգություն ենք հայտնում դրանում տեղ գտած միակողմանի եւ կողմնակալ ձեւակերպումների վերաբերյալ: Մենք գտնում ենք, որ միջազգային բարձրաստիճան պաշտոնյաներին կողմից կարևորագույն հարցերի վերաբերյալ անձնական տեսակետներ արտահայտելու պրակտիկային պետք է վերջ դրվի:
Այս լույսի ներքո հայկական պատվիրակությունը իրեն իրավունք է վերապահում վերանայել ցանկացած ապագա գործակցություն Մարինա Կալյուրանդի, Տրայան Բեսեսկուի և Զովկոյի հետ:
Միեւնույն ժամանակ, մենք ցանկանում ենք եւս մեկ անգամ ընդգծել խորհրդարանական համագործակցության առումով մեր գործընկերության եւ ԵՄ-ի հետ հետագա փոխգործակցության կարեւորությունը»: