Ժողովրդավարությունը Հայաստանում հուսալի ձեռքերում է. Փաշինյանը՝ Ստրասբուրգում
Հայաստանում ժողովրդավարությունը հուսալի ձեռքերում է, և այս դեպքում սա վերաբերում է ոչ թե գործադիր իշխանությանը, ոչ թե իշխող մեծամասնությանը, ոչ թե քաղաքացիական հասարակությանը, այլ ժողովրդին, Հայաստանի քաղաքացիներին։ Այս մասին, այսօր՝ սեպտեմբերի 30–ին, Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) աշնանային նստաշրջանում իր ելույթում հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ։
Նա նշել է, որ Հայաստանում Եվրոպայի խորհուրդը և ԵԽԽՎ-ն ընկալվում են որպես մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության պաշտպաններ։ Նրա խոսքով, ԵԽԽՎ բանաձևերը միշտ եղել են Հայաստանի մշտական ուղեկիցները ժողովրդավարության դժվարին ճանապարհին, և շատ դեպքերում երկրի բնակիչները անհամբերությամբ և լարվածությամբ սպասում էին դրանց ընդունմանը՝ համարելով, որ ընտրակեղծիքների, հանրային հավաքների արգելքի և քաղբանտարկյալների ազատ արձակման վերաբերյալ արդարադատության հույսերը սպառվել են երկրի ներսում։
Փաշինյանը հիշեցրել է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վերջերս շատ կարևոր որոշում է կայացրել 2008 թվականի մարտի 1-ի զոհերի գործով՝ «հայտնաբերելով նրանց կյանքի իրավունքի խախտում՝ նրանց մահվան հանգամանքների պետական հետաքննության անարդյունավետության պատճառով»։
Նա հավելել է, որ վերջին տարիներին դատարանը կարևոր որոշումներ է կայացրել 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձությունների համար ազատազրկման դատապարտված քաղաքական գործիչների վերաբերյալ։ Փաշինյանը հիշեցրել է, որ 2008 թվականի մարտի 1-ին ինքը եղել է ընդդիմության մեջ, ստիպված է եղել թաքնվել, ապա կամավոր դուրս է եկել թաքնված տեղից, որից հետո ձերբակալվել և դատապարտվել յոթ տարվա ազատազրկման։
«Այս ամբողջ ընթացքում ես ինքս անհամբեր սպասում էի ԵԽԽՎ-ից և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանից լուրերին։ ԵԽԽՎ-ի կողմից ընդունված բանաձևերը հույս տվեցին մեզ՝ մեզ, որ պայքարում ենք Հայաստանում ժողովրդավարության համար, և ես երբեք չեմ մոռանա այն օրը, երբ Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարը այցելեց ինձ բանտում։ 2011 թվականին, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի համառության շնորհիվ, ես ազատ արձակվեցի բանտից մեկ տարի 11 ամիս անց՝ յոթ տարվա փոխարեն», - ընդգծեց վարչապետը։
Նրա խոսքով՝ 2018 թվականի մայիսին, երբ Հայաստանում տեղի ունեցավ «թավշյա հեղափոխությունը», որի արդյունքում ինքը դարձավ վարչապետ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը դեռևս որոշում չէր կայացրել իր գործով, «և ես շարունակում էի անհամբեր սպասել այն դատարանի որոշմանը, որին ես դիմել էի դեռևս 2010 թվականին»։ «Երբ ես արդեն վարչապետ էի, ՄԻԵԴ-ի այս որոշումն ինձ համար ավելի մեծ նշանակություն ստացավ, քանի որ եթե որոշվեր, որ 2009 թվականին Հայաստանում ինձ համար կայացված դատավճիռը անարդար է, դա այնպիսի հիմք կտար իմ գործի վերանայման համար, որ ոչ ոք չկարողանար պնդել, որ իմ՝ որպես վարչապետի կարգավիճակը նման դատավճռի պատճառն էր, և արդարությունն ու արդարադատությունը օրինական կլինեին։ Բարեբախտաբար, այդպես էլ եղավ։ ՄԻԵԴ-ի որոշումը իմ հետագա արդարացումը հայկական դատարանում դարձրեց լիովին օրինական և անվիճելի։ Հայաստանում շատ այլ նախկին քաղբանտարկյալներ նույնպես արդարացվել են նույն կերպ», - ընդգծեց Փաշինյանը։
Նա եզրակացրեց, որ այսպիսով, Եվրոպայի խորհուրդը և դրա կառույցները Հայաստանի պետական ինստիտուտների օրգանական շարունակությունն են։ «Ես, ինչպես շատ ուրիշներ, Եվրոպայի խորհուրդը և դրա ինստիտուտները չեմ համարում օտարերկրյա կազմակերպություններ։ Եվրոպայի խորհուրդը մեր կազմակերպությունն է, մեր ժողովրդավարության ամենակարևոր ինստիտուտներից մեկը, քանի որ մենք նրա լիիրավ անդամներն ենք։ Նույնը վերաբերում է նաև ԵԽԽՎ-ին, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանին և Վենետիկի հանձնաժողովին։
Եվրոպայի խորհրդին մեր անդամակցությունը մեզ ավելի մեծ վստահություն է տալիս ժողովրդավարական բարեփոխումներ իրականացնելու հարցում, քանի որ գիտենք, որ եթե սխալվենք, մեր կողքին կա մի կազմակերպություն, որը կզգուշացնի մեզ և կօգնի գտնել ճիշտ ուղղությունը ժողովրդավարության ճանապարհին, որը, ցավոք, գնալով ավելի ու ավելի դժվար է դառնում։ Եվրոպայի խորհուրդը մեր տունն է, որտեղ մենք գտնում ենք մեր հասցեն, որտեղ, որպես ժողովրդավարական պետություն, որպես փոքր երկիր, մենք դառնում ենք մեծ, գեղեցիկ և լուսավորված ընտանիքի մաս, որտեղ անհատը ամենակարևոր արժեքն է, որտեղ անհատը նպատակ է, այլ ոչ թե միջոց», - հավելեց կառավարության ղեկավարը։
Ըստ նրա՝ 2018 թվականի «Ժողովրդական թավշյա հեղափոխությունից» հետո ինքը հայտարարել է, որ Հայաստանի համար ժողովրդավարությունը պատահականություն չէ, այլ ռազմավարություն, քաղաքական համոզմունք և երկրի արժեքային համակարգի անբաժանելի մաս։ «Այսօր Հայաստանը համեստ, բայց ամուր տեղ է զբաղեցնում Եվրոպայի ժողովրդավարական երկրների շարքում, բայց ես սա համարում եմ ոչ միայն մեր հայ ժողովրդի և ժողովրդավարության համար պայքարող ուժերի նվաճում։ 2018 թվականից ի վեր Հայաստանը տեսել է հսկայական ժողովրդավարական նվաճումներ և նշանակալի փոփոխություններ։ Դրանցից, թերևս, ամենակարևորը, որը լուրջ պատկերացում է տալիս այդ փոփոխությունների մասշտաբների և բնույթի մասին, կանանց մասնակցության մակարդակն է Հայաստանի հասարակական և պետական կյանքում», - նշել է վարչապետը։
Նա նշել է, որ խորհրդարանի կին պատգամավորների թիվը երբեք այսքան մեծ չի եղել, որքան այսօր է, կառավարությունում կին նախարարների թիվը երբեք այսքան մեծ չի եղել, իսկ Ներքին գործերի նախարարությունը, ամենամեծ իրավապահ մարմինը, դատախազությունը և Արտաքին հետախուզության ծառայությունը բոլորը ղեկավարում են կանայք, ինչը աննախադեպ է։
Փաշինյանը վստահեցրել է, որ 2018 թվականից ի վեր Հայաստանի տնտեսությունը աճել է մոտ 43%-ով, իսկ երկրի պետական բյուջե մուտքագրվող հարկային եկամուտները կրկնապատկվել են։