Հովհաննավանքը բռնազավթված է, Փաշինյանն ուզում է ինքը որոշի՝ ով պետք է լինի կաթողիկոս. Արշակ Սրբազան
Իսկ ո՞վ ասաց, որ եկեղեցու դեմ արշավը դադարել է. անպայման չի, որ արշավը գործողությունների տեսանելի քայլերի միջոցով իրականացվի, եկեղեցու դեմ այսօրվա իշխանությունների դիրքորոշումը արտահայտվել է ինչպես հրապարակային, այնպես էլ լատենտ, քողարկված։ Այս մասին, այսօր՝ դեկտեմբերի 1–ին, մամուլի ասուլիսի ժամանակ նշեց Մայր Աթոռի դիվանապետ Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը։
« 2018 թվականից հետո շրջանառվեց մի թեզ, որ եկեղեցու պատմություն առարկան պետք է դուրս բերվի դպրոցից։ Պարզ է, որ այս քայլը ուղղված էր եկեղեցու դեմ, եկեղեցու ազգային արժեքների դեմ։ Երկրորդը, նախընթաց շրջանում ունեինք պրակտիկա, երբ կառավարությանն առընթեր բարեգործական ծրագրերի հանձնաժողով գոյություն ուներ, որտեղ մենք դիմում էինք, մեր տարբեր ծրագրերը ազատվում էին հարկերից։ Այս ոլորտում ևս բազմաթիվ դժվարություններ են ստեղծվել։
Երրորդը, մեր եպիսկոպոսները ունեին դիվանագիտական անձնագրեր, խիստ տարակուսելի էր այդ դիվանագիտական անձնագրերը հավաքեցին։ Հաջորդը, կաթողիկոսի ուղեկցման մեքենայի հետ կապված հարցերն էին։ Այսպես ճղճին որոշ հարցեր, որոնցով անընդհատ փորձում էին հասկացնել տալ, որ եկեղեցին պետք է իր տեղը իբրև թե ճանաչի։
Դրանք շատ ավելի ագրեսիվ բնույթ ստացան վերջին ժամանակներում։ Դա ավելի արտահայտվեց 2020 թվականից հետո, երբ կաթողիկոսի կողմից հորդոր ուղղվեց վարչապետին, որ պետք է թողնի պաշտոնը։
Հիմա թե խորքային ի՞նչ գործընթացներ են հաջորդել կամ նախորդել դրան, թե արդյոք իշխանության իրականացրած հակաեկեղեցական գործողությունները նաև աշխարհաքաղաքական հետնախորք ունեն, ես դժվարանում եմ դա ասել, բայց որոշ զուգադիպություններ խորը կասկածներ են առաջացնում։
Օրինակ, խորը տարակուսանք է առաջացնում այն, որ Փաշազադեյի հայտարարությանը հետևում է երկրի վարչապետի հարձակումը, կամ Ադրբեջանի նախագահի և Հայաստանի վարչապետի խոսույթների համընկնումը, զուգադիպությունները։ Հիմա սրանք կարո՞ղ են մարդկանց մոտ որոշակի տպավորություններ ստեղծել, կարծում եմ այո»,– հայտարարեց նա։
Արշակ Սրբազանը նկատեց, որ եկեղեցու նկատմամբ տոտալ հարձակումների, հակաօրինական, հակասահմանադրական հարձակումների ֆոնին դեսպանատների կողմից խորը լռություն է պահպանվում. «Եկեղեցու դեմ իրականացվող այս հարձակումները, եկեղեցու բռնազավթումը, Հովհաննավանքի սեփականատերը գոնե ակնհայտ է, որ եկեղեցին է։ Հովհաննավանքը բռնազավթված է, երկրի ղեկավարը, որ չունենալով նման իրավասություն, ուղղակիորեն միջամտում է եկեղեցու ինքնավարությանը, ինքն է որոշում, թե ով պետք է լինի եկեղեցում կաթողիկոսը, ինչ ընթացակարգերով պետք է լինեն դրանք։
Ինքը իրեն իրավունք է վերապահում, ինչ-որ էքսպերտիզա սահմանել եկեղեցականների բարեվարքության հետ կապված, եկեղեցականների կերպարի վերաբերյալ գնահատումներ է անում։ Ժողովուրդը իր կերպարի հետ կապված որոշակի շատ լուրջ տարակույսներ ունեն, ինքը մտել է եկեղեցականների կերպարի գնահատման դաշտ»,–հայտարարեց նա։
«Հիմա մենք ունենք իրավիճակ, երբ Հովհաննավանքի քահանային կարգալուծ ենք արել, բայց քահանան իշխանությունների ուղիղ տեսանելի աջակցությամբ շարունակում է մնալ Հովհաննավանքում որպես պաշտոնավարող անձ։ Այն բոլոր մարմինները դատախազություն, ոստիկանություն, որոնք պարտավոր են մարդու սեփականության իրավունքը պաշտպանել, տարբեր անհեթեթ պատճառաբանություններով հրաժարվում են դա անել։ Մեր իրավաբանները դիմել են, որ այդ տարածքը ազատվի, բայց մինչև այս պահը այդ տարածքը ազատված չէ։
Եկեղեցին բացի խոսքից, բացի իր գործիքակազմերից, պաշտպանական ավելի զգալի մեխանիզմներ, նկատի ունեմ ուժային կառույցներ չունի, որոնք հարկադրանք կիրառեն իր իրավունքները պաշտպանելու համար։ Անգամ ինքնապաշտպանություն կիրառելու համար կարող է մարդկանց ուղղակի տանեն կալանավորեն»,–ասաց նա։
Ինչ վերաբերում է բանադրանք կիրառելուն, Սրբազանը նշեց, որ դա արվում է կաթողիկոսի մակարդակով. «Տարբեր զրույցների ժամանակ այդ թեմաները քննարկվել են, բայց պաշտոնական օրակարգում այդպիսի հարցադրումներ մենք տակավին չենք քննարկել»,– ընդգծեց սրբազանը։