շաբաթ, մայիս 18
18 / 5 / 2024
 Հայ ժողովուրդն այսօր ոգեկոչում է Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցը

Հայ ժողովուրդն այսօր ոգեկոչում է Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցը

Օսմանյան կայսրության կողմից 1915թ. հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանությունը 20-րդ դարասկզբի մեծագույն ոճրագործությունն էր: Աշխարհասփյուռ հայությունը հիշատակում է Հայոց ցեղասպանության 109-րդ տարելիցը:

 

Օսմանյան կայսրությունում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրագործված հայ բնակչության կոտորածներն անվանում են Հայոց ցեղասպանություն: Այդ կոտորածներն իրագործվեցին երիտթուրքական կառավարության կողմից Օսմանյան կայսրության տարբեր շրջաններում: Այս իրադարձություններին միջազգային առաջին արձագանքը 1915թ. մայիսի 24-ի Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ հայտարարությունն էր, որտեղ հայ ժողովրդի նկատմամբ կատարված բռնությունները բնորոշվեցին որպես «հանցագործություն մարդկության և քաղաքակրթության դեմ»: Կողմերը կատարված հանցագործության համար պատասխանատու էին համարում թուրքական կառավարությանը: 

 

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին երիտթուրքական կառավարությունը որդեգրեց պանթուրքիզմի քաղաքականությունը, որը Օսմանյան կայսրության մնացորդները պահպանելու նպատակ ուներ: Ըստ այդ ծրագրի քաղաքականության՝ պետք է ստեղծվեր մեծ Թուրքական կայսրությունը, որի սահմանները կձգվեին մինչև Չինաստան՝ ներառելով Կովկասի, Միջին Ասիայի բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդներին: Ծրագիրը նախատեսում էր այդ ճանապարհին բոլոր ազգային փոքրամասնությունների թյուրքացում: Թուրքական այդ գաղափարի իրագործման համար հիմնական խոչընդոտը համարվում էին հայերը:

 

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Օսմանյան կայսրությունում ապրում էր 2 միլիոնից ավելի հայ: 1915-1923թթ. ժամանակահատվածում թուրքական յաթաղանի զոհ դարձավ շուրջ 1.5 միլիոն հայ, մնացածները` կամ բռնի մահմեդականացվեցին, կամ էլ ապաստանեցին աշխարհի տարբեր երկրներում: 

Ցեղասպանություն տերմինը 1944թ. շրջանառության մեջ է դրել հրեական ծագումով լեհ իրավաբան, պրոֆեսոր Ռաֆայել Լեմկինը: Լեմկինի ընտանիքը հրեական Հոլոքոսթի զոհերից էր, և այս տերմինով նա ցանկանում էր նկարագրել ու սահմանել սպանությունների ու բռնությունների նացիստական համակարգված քաղաքականությունը, ինչպես նաև 1915թ. Օսմանյան կայսրությունում հայերի դեմ իրագործված վայրագությունները:

Ցեղասպանությունը մարդկանց որևէ խմբի կազմակերպված բնաջնջումն է` նրանց հավաքական գոյությանը վերջ դնելու հիմնանպատակով: Հետևաբար, ցեղասպանության իրագործման համար անհրաժեշտ է կենտրոնացված ծրագրավորում և իրագործման ներքին մեխանիզմներ, ինչն էլ ցեղասպանությունը դարձնում է պետական հանցագործություն, քանի որ միայն պետությունն է օժտված այն բոլոր ռեսուրսներով, որոնք կարելի է օգտագործել այս քաղաքականությունն իրականացնելու համար:

1915թ. ապրիլի 24-ին սկիզբ առած ձերբակալություններով և դրան հետևած հարյուրավոր հայ մտավորականների ոչնչացումով, սկսվեց հայ բնակչության բնաջնջման առաջին փուլը: Հետագայում աշխարհասփյուռ հայերը ապրիլի 24-ը սկսեցին նշել, որպես Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր:

Հայոց ցեղասպանության իրագործման երկրորդ փուլը` մոտ 60.000 հայ տղամարդկանց զորակոչն էր թուրքական բանակ, որոնք հետագայում զինաթափվեցին ու սպանվեցին իրենց թուրք զինակիցների կողմից:

Ցեղասպանության երրորդ փուլը նշանավորվեց կանանց, երեխաների, ծերերի ջարդով ու տեղահանությամբ դեպի Սիրիական անապատ: Տեղահանության ընթացքում հարյուր հազարավոր մարդիկ սպանվեցին թուրք զինվորների, ոստիկանների, քրդական ու չերքեզական ավազակախմբերի կողմից: Շատերը մահացան սովից ու  համաճարակային հիվանդություններից: Հազարավոր կանայք ու երեխաներ ենթարկվեցին բռնության: Տասնյակ հազարավոր հայեր բռնի մահմեդականացվեցին:

Հայոց ցեղասպանության վերջին փուլը` մասսայական տեղահանությունների և հայ ազգի դեմ իր իսկ հայրենիքում իրագործած զանգվածային բնաջնջումների  բացարձակ ժխտումն է թուրքական կառավարության կողմից: Չնայած Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման շարունակական գործընթացին`Թուրքիան ամեն կերպ պայքարում է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման դեմ, այդ թվում օգտագործելով պատմության նենգափոխումներ, քարոզչական տարբեր միջոցներ, լոբբինգ և այլն: 

1948թ. դեկտեմբերի 9-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությունը ընդունեց «Ցեղասպանության հանցագործության կանխման և դրա համար պատժի մասին» կոնվենցիան, ըստ որի ցեղասպանությունը սահմանվում է որպես միջազգային հանցագործություն և ստորագրող պետությունները պարտավորվում են կանխել, ինչպես նաև պատժել ցեղասպանություն իրականացնողներին:

Ճանաչում

Օսմանյան կառավարության կողմից իրականացրած Հայոց ցեղասպանության փաստը հիմնավորվել, ճանաչվել ու հաստատվել է ականատեսների վկայություններով, օրենքներով, բանաձևերով և բազմաթիվ նահանգների ու միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների որոշումներով: 1915-23թթ. Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության մասսայական կոտորածները որպես նախապես ծրագրավորված ու հետևողականորեն իրագործած ցեղասպանական ակտ որակող փաստաթղթերի ամբողջական շարքը հսկայական է:

Ստորև ներկայացված է Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչած պետությունների, կազմակերպությունների, նահանգային և ինքնակառավարման մարմինների ու քաղաքային խորհուրդների համառոտ ցանկը:

Խորհրդարանական որոշումներօրենքներ և հռչակագրեր 

  • Մեքսիկայի Սենատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող հռչակագիր – 8 փետրվարի, 2023թ.
  • Լատվիայի Հանրապետության խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող և դատապարտող հռչակագիր - 6 մայիսի, 2021թ.
  • Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Ժողովրդական Ժողովի՝ Օսմանյան Պետության կողմից իրականացված հայ ժողովրդի ցեղասպանության ճանաչման և դատապարտման վերաբերյալ բանաձև - 13 փետրվարի, 2020թ.
  • ԱՄՆ Սենատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող և դատապարտող բանաձև - 12 դեկտեմբերի, 2019թ.
  • ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի կողմից Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ԱՄՆ դիրքորոշումը հաստատող բանաձև - 30 հոկտեմբերի, 2019թ.
  • Հանրապետության Ասամբլեայի (Պորտուգալիայի խորհրդարանի) դիրքորոշում Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ - 26 ապրիլի, 2019թ.
  • Իտալիայի Պատգամավորների պալատի նախաձեռնություն, որով կոչ է անում Իտալիայի կառավարությանը ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը - 10 ապրիլի, 2019թ.
  • Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հրամանագիր ապրիլի 24-ը Հայոց ցեղասպանության հիշատակի ազգային օր ճանաչելու մասին - 10 ապրիլի, 2019թ.
  • Չեխիայի խորհրդարանի Պատգամավորների պալատի՝ Հայոց ցեղասպանության և մարդկության դեմ գործած այլ հանցագործությունները ճանաչող և դատապարտող բանաձև - 26 ապրիլի, 2017թ.
  • Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող դրույթի՝ Ֆրանսիայի Սենատի կողմից հաստատում - 14 հոկտեմբերի, 2016թ.
  • Իսրայելի Պետության Կնեսեթի կրթության, մշակույթի և սպորտի հանձնաժողովի բանաձև - 01 օգոստոսի, 2016թ.
  • Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Բունդեսթագի բանաձև - 02 հունիսի, 2016թ.
  • Պարագվայի Հանրապետության Սենատի բանաձև - 29 հոկտեմբերի, 2015թ.
  • Բելգիայի Թագավորության Ներկայացուցիչների պալատի բանաձև - 24 հուլիսի, 2015թ.
  • Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետության Դաշնային սենատի բանաձև - 29 մայիսի, 2015թ.
  • Լյուքսեմբուրգի Մեծ Դքսություն, խորհրդարանի բանաձև - 6 մայիսի, 2015թ.
  • Ռուսաստանի Դաշնություն, Պետական դումայի հայտարարություն՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ - 24 ապրիլի, 2015թ.
  • Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն, Նախագահ Յոախիմ Գաուկի հայտարարություն - 23 ապրիլի, 2015թ.
  • Ավստրիայի խորհրդարանի հայտարարություն՝ իրագործված ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հիշատակի կապակցությամբ - 22 ապրիլի, 2015թ.
  • Եվրոպական խորհրդարանի բանաձև` Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ - 15 ապրիլի, 2015թ.
  • Չեխիայի Հանրապետություն, Խորհրդարանի պատգամավորների պալատի արտաքին հարաբերությունների կոմիտեի բանաձև՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ - 14 ապրիլի, 2015թ.
  • Չիլի, Պատգամավորների պալատի բանաձև - 14 ապրիլի, 2015թ.
  • Հռոմի սրբազան քահանայապետ Ն. Ս. Ֆրանցիսկոսի հայտարարություն Վատիկանում պատարագի ժամանակ - 12 ապրիլի, 2015թ.
  • Բոլիվիայի Սենատի և Պատգամավորների պալատի բանաձևեր - 27 նոյեմբերի, 2014թ.
  • Շվեդիայի խորհրդարանի բանաձև - 11 մարտի, 2010թ.
  • ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի կոմիտեի որոշում - 4 մարտի, 2010թ.
  • ՄԵՐԿՈՍՈՒՐ-ի խորհրդարանական լիագումար նիստի որոշում - 19 նոյեմբերի, 2007թ.
  • ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի կոմիտեի որոշում - 10 հոկտեմբերի, 2007թ.
  • Չիլի, Սենատի որոշում - 7 հուլիսի, 2007թ.
  • Արգենտինա, օրենք - 15 հունվարի, 2007թ.
  • Արգենտինա, Սենատի հատուկ հայտարարություն -19 ապրիլի, 2006թ.
  • Լիտվա, Ասամբլեայի որոշում - 15 դեկտեմբերի, 2005թ.
  • Եվրոխորհրդարանի որոշում - 28 սեպտեմբերի, 2005թ.
  • Վենեսուելա, Ազգային Ասամբլեայի որոշում - 14 հուլիսի, 2005թ.
  • Գերմանիա, Խորհրդարանի որոշում - 15 հունիսի, 2005թ.
  • Արգենտինա, Սենատի որոշում - 20 ապրիլի, 2005թ.
  • Լեհաստան, Խորհրդարանի որոշում - 19 ապրիլի, 2005թ.
  • Նիդերլանդներ, Խորհրդարանի որոշում - 21 դեկտեմբերի, 2004թ.
  • Սլովակիա, Ազգային Ասամբլեայի որոշում - 30 նոյեմբերի, 2004թ.
  • Կանադա, Համայնքների պալատի որոշում – 21 ապրիլի, 2004թ.
  • Արգենտինա, Սենատի հռչակագիր - 31 մարտի, 2004թ.
  • Ուրուգվայ, օրենք - 26 մարտի, 2004թ.
  • Արգենտինա, օրինագիծ - 18 մարտի, 2004թ.
  • Շվեյցարիա (Շվեյցարական Կոնֆեդերացիա) օրենք, Ազգային խորհրդի որոշում - 16 դեկտեմբերի, 2003թ.
  • Արգենտինա, Սենատի որոշում - 20 օգոստոսի, 2003թ.
  • Կանադա, Սենատի որոշում - 13 հունիսի, 2002թ.
  • Եվրոխորհրդարանի որոշում - 28 փետրվարի, 2002թ.
  • Նորին Սուրբ Օծություն Հովհաննես Պողոս II-ի և Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին II-ի հռչակագիր, ՀՀ Ս. Էջմիածին - 27 սեպտեմբերի, 2001թ.
  • Հովհաննես Պողոս II-ի աղոթք Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում - 26 սեպտեմբերի, 2001թ.
  • Ֆրանսիա, օրենք - 29 հունվարի, 2001թ.
  • Իտալիա, Պատգամավորների պալատի որոշում - 16 նոյեմբերի, 2000թ.
  • Եվրոխորհրդարանի որոշում - 15 նոյեմբերի, 2000թ.
  • Ֆրանսիա, Սենատ, օրինագիծ - 7 նոյեմբերի, 2000թ.
  • Լիբանան, Խորհրդարանի որոշում - 11 մայիսի, 2000թ.
  • Շվեդիա, Խորհրդարանի զեկույց - 29 մարտի, 2000թ.
  • Ֆրանսիա, Ազգային Ասամբլեա, օրինագիծ - 28 մայիսի, 1998թ.
  • Բելգիա, Սենատի որոշում - 26 մարտի, 1998թ.
  • Լիբանան, Պատգամավորների պալատի որոշում - 3 ապրիլ, 1997թ.
  • ԱՄՆ, Ներկայացուցիչների պալատ, որոշում 3540 - 11 հունիսի, 1996թ.
  • Հունաստան, Խորհրդարանի որոշում - 25 ապրիլ ի, 1996թ.
  • Կանադա, Համայնքների պալատի որոշում - 23 ապրիլի, 1996թ.
  • Ռուսաստան, Դումայի որոշում - 14 ապրիլի, 1995թ.
  • Արգենտինա, Սենատի որոշում - 5 մայիսի,1993թ.
  • Եվրոխորհրդարանի որոշում - 18 հունիսի, 1987թ.
  • ԱՄՆ, Ներկայացուցիչների պալատ, համատեղ որոշում 247 - 12 սեպտեմբերի, 1984թ.
  • Կիպրոս, Ներկայացուցիչների պալատի որոշում - 29 ապրիլի, 1982թ.
  • Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատի բանաձև - 24 օգոստոսի, 1975թ.
  • ԱՄՆ, Ներկայացուցիչների պալատ, համատեղ որոշում 148 - 9 ապրիլի, 1975թ.
  • Ուրուգվայ, Սենատ և Ներկայացուցիչների պալատ, որոշում - 20 ապրիլի, 1965թ.
  • ԱՄՆ Սենատի որոշում 359 - 11 մայիսի, 1920թ.
  • ԱՄՆ Կոնգրեսի Մերձավոր Արևելքի Նպաստամատույցի վերաբերյալ ակտ- 6 օգոստոսի, 1919թ.
  • ԱՄՆ Սենատ, կից որոշում 12 - 9 փետրվարի, 1916թ.
  • Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա և Ռուսաստան, համատեղ հռչակագիր - 24 մայիսի, 1915թ.

Կազմակերպություններ

  • Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ Մարդու իրավունքների և կրոնի ազատությունների միջազգային հանձնաժողովի հայտարարություն - 1 փետրվարի, 2022թ․
  • Եվրոխորհրդարանի՝ Թուրքիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ընդունումը խրախուսող բանաձև - 7 հունիսի, 2022թ
  • Ազգերի Անդյան միության խորհրդարանի կողմից (Բոլիվիա, Կոլումբիա, Էկվադոր, Պերու) Հայոց ցեղասպանության ճանաչում - 20 սեպտեմբերի, 2016թ.
  • Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպություն, Գլխավոր քարտուղարի հայտարարություն - 24 ապրիլի, 2015թ.
  • Էլլի Վիզլ հումանիտար կազմակերպություն - 9 ապրիլի, 2007թ.
  • Թուրքիայի Մարդու իրավունքների ասոցիացիա, Ստամբուլի մասնաճյուղ -24 ապրիլի, 2006թ.
  • Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի պատրաստած զեկույց TARC-ի համար -10 փետրվարի, 2003թ.
  • YMCA-ի Եվրոպական դաշինք - 20 հուլիսի, 2002թ.
  • Եվրոպական խորհուրդ, Խորհրդարանական վեհաժողով, հռչակագիր - 24 ապրիլի, 2001թ.
  • Մարդու իրավունքների լիգա - 16 մայիսի, 1998թ.
  • Եվրոպական խորհուրդ, Խորհրդարանական վեհաժողով, հռչակագիր -24 ապրիլի, 1998թ.
  • Ցեղասպանագետների ասոցիացիա -13 հունիսի, 1997թ.
  • Քուրդիստանի պառլամենտ Դերվեյի Վելաթ - 24 ապրիլի, 1996թ.
  • Ամերիկայի հրեական համայնքների միություն - 7 նոյեմբերի, 1989թ.
  • ՄԱԿ-ի` փոքրամասնությունների պաշտպանության և խտրականությունների կանխարգելման ենթահանձնաժողով - 2 հուլիսի, 1985թ.
  • Ժողովուրդների մշտական դատարան, դատարանի որոշում - 16 ապրիլի, 1984թ.
  • Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդ - 10 օգոստոսի, 1983թ.
  • ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի որոշում - 9 դեկտեմբեր, 1948թ.
  • ՄԱԿ-ի ռազմական հանցագործությունների հանձնաժողովի զեկույց - 28 մայիսի, 1948թ.

Նահանգային օրենսդիր մարմիններինքնակառավարման մարմիններքաղաքային խորհուրդներ

ԱՄՆ

  • Ալաբամա
  • Ալյասկա
  • Այդահո
  • Այովա
  • Արևմտյան Վիրջինիա
  • Արիզոնա
  • Արկանզաս
  • Դելավեր
  • Թենեսի
  • Իլլինոյիս
  • Ինդիանա
  • Լուիզիանա
  • Կալիֆոռնիա
  • Կանզաս
  • Կենտակի
  • Կոլորադո
  • Կոնեկտիկուտ
  • Հավայ
  • Հարավային Դակոտա
  • Հարավային Կարոլինա
  • Հյուսիսային Դակոտա
  • Հյուսիսային Կարոլինա
  • Մասաչուսեթս
  • Մեն
  • Մերիլենդ
  • Մինեսոտա
  • Միչիգան
  • Միսիսիպի
  • Միսսուրի
  • Մոնտանա
  • Յուտա
  • Նեբրասկա
  • Նևադա
  • Նյու Հեմփշիր
  • Նյու Մեքսիկո
  • Նյու Յորք
  • Նյու Ջերսի
  • Ջորջիա
  • Ռոդ Այլենդ
  • Վայոմինգ
  • Վաշինգտոն
  • Վերմոնտ
  • Վիսկոնսին
  • Վիրջինիա
  • Տեխաս
  • Փենսիլվանիա
  • Օկլահոմա
  • Օհայո
  • Օրեգոն
  • Ֆլորիդա

Ավստրալիա

  • Նոր Հարավային Ուելսի նահանգ

Արգենտինա

  • Բուենոս Այրեսի նահանգ
  • Կորդոբայի նահանգ

Կանադա

  • Ալբերտա
  • Բրիտանական Կոլումբիա
  • Քվեբեկ (ներառյալ Մոնրեալ քաղաքը)
  • Օնտարիո (ներառյալ Տորոնտո քաղաքը)

Շվեյցարիա

  • Ժնևյան կանտոն
  • Վոդ կանտոն

Մեծ Բրիտանիա

  • Ուելս

Իտալիա

  • Ագաթա Սուլ Սանտեռնոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Ասիաոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Բանյակավալլոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Բելլունոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Բերտիոլոլի քաղաքային խորհուրդ
  • Թիենեի քաղաքային խորհուրդ
  • Իմոլայի քաղաքային խորհուրդ
  • Լացիոյի նահանգային խորհուրդ
  • Լուջոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Կազալեքիո դի Ռենոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Կամպոնոգարայի քաղաքային խորհուրդ
  • Կաստելսիլանոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Կաստիլամարե դի Ստաբիայի քաղաքային խորհուրդ
  • Կավա դե Տիրենիի քաղաքային խորհուրդ
  • Կոնսելիչեի քաղաքային խորհուրդ
  • Կոտինյոլայի քաղաքային խորհուրդ
  • Հռոմի քաղաքային խորհուրդ
  • Մասսա Լոմբարդայի քաղաքային խորհուրդ
  • Միլանի քաղաքային խորհուրդ
  • Մոնտեռֆոռտե Դ՛Ալպոնեի քաղաքային խորհուրդ
  • Մոնտորսո Վիչենտինոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Ուդինեի քաղաքային խորհուրդ
  • Պադովայի քաղաքային խորհուրդ
  • Պարմայի քաղաքային խորհուրդ
  • Պոնտե դի Պիավեի քաղաքային խորհուրդ
  • Ջենովայի քաղաքային խորհուրդ
  • Ռավեննայի քաղաքային խորհուրդ
  • Ռեջիո Կալաբրիայի քաղաքային խորհուրդ
  • Ռոսսիի քաղաքային խորհուրդ
  • Ս. Ստինո Լիվենցայի քաղաքային խորհուրդ
  • Սալգարեդայի քաղաքային խորհուրդ
  • Սանգուինետտոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Սանտ Էդիջիո դել Մոնտե Ալբինոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Սեստո Սան Ջիովանիի քաղաքային խորհուրդ
  • Սիցիլիայի նահանգային խորհրդարան
  • Սոլառոլոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Վենետիկի քաղաքային խորհուրդ
  • Վիլլաֆրանկա Պադովանայի քաղաքային խորհուրդ
  • Տոլֆայի քաղաքային խորհուրդ
  • Տոսկանայի նահանգային խորհուրդ
  • Ֆաենցայի քաղաքային խորհուրդ
  • Ֆելտրեի քաղաքային խորհուրդ
  • Ֆիրենցեի քաղաքային խորհուրդ
  • Ֆուսինյանոյի քաղաքային խորհուրդ
  • Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզային խորհուրդ

Իսպանիա

  • Ալդայա
  • Ալիկանտե
  • Ալկորկոն
  • Բալեարիկ կղզիներ
  • Բասկերի երկիր
  • Բարսելոնա
  • Բենալմադենա
  • Բետերա
  • Բուրգոս
  • Բուրխասոտ
  • Կատալունիա
  • Կույերա
  • Մալագա
  • Մերիդա
  • Միսլատա
  • Նավառա
  • Չիրիվեյա
  • Պայպորտա
  • Պինտո
  • Սաբադել
  • Սան Սեբաստիան
  • Սանտա Մարգարիտա ի Մոնխոս
  • Սորիա
  • Վալենսիա
  • Վիյենա
  • Տոռենտե
  • Օնտինյենտ

Բելգիա

  • Ֆլանդրիայի խորհրդարանի բանաձև

Ավստրիա

  • Վիեննա

Ուկրաինա

  • Լուգանսկի մարզի Սվատովեի քաղաք

Մեքսիկա

  • Միչոական նահանգ

  • Կիսվել: