Իրանի արտգործնախարար․ Մերձավոր Արևելքի անվտանգությունը պետք է ապահովեն տարածաշրջանի երկրները, ոչ թե արտաքին ուժերը
Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբաս Արաղչին հայտարարել է, որ Մերձավոր Արևելքում կայուն անվտանգությունը հնարավոր չէ ապահովել արտաքին տերությունների որոշումների հաշվին, հայտնել է Mehr-ը։
Նրա խոսքով՝ տարածաշրջանի երկրները պետք է ինքնուրույն սահմանեն անվտանգության, կայունության և զարգացման հարցերի վերաբերյալ իրենց մոտեցումները։
«Մերձավոր Արևելքում կայուն անվտանգությունը չի կարելի թելադրել դրսից։ Տարածաշրջանային անվտանգությունը պետք է պատկանի հենց տարածաշրջանին», — ասել է Արաղչին շաբաթ օրը՝ սեպտեմբերի 19-ին, տեսակապի միջոցով ելույթ ունենալով Global Town Hall 2026 ֆորումում, որը կազմակերպել էր Foreign Policy Community of Indonesia-ն։
Իրանի ԱԳՆ ղեկավարի խոսքով՝ Մերձավոր Արևելքի երկրները պետք է ինքնուրույն քննարկեն անվտանգության, կայունության, զարգացման և ընդհանուր ապագայի հարցերը և գտնեն լուծումներ՝ առանց օտար տերությունների միջամտության։ Արաղչին հայտարարել է, որ Իրանը հանդես է գալիս երկխոսության, վստահության ամրապնդման, համագործակցության և տարածաշրջանի երկրների միջև փոխադարձ հարգանքի, այլ ոչ թե արտաքին ուժերի ռազմական ներկայության օգտին։
Ելույթը հնչել է ֆորումի շրջանակում, որը նվիրված էր զարգացման, մարդասիրության և միջազգային արդարության հարցերի նկատմամբ գլոբալ մոտեցումը փոխելու անհրաժեշտությանը։ Իր խոսքում Արաղչին քննադատել է միջազգային քաղաքականության մեջ ռազմական մեթոդների տարածումը և հայտարարել, որ ռազմական միջամտությունն անվտանգություն չի ստեղծում, իսկ ճնշումն ու հարկադրանքը խաղաղություն չեն բերում։
Առանձին անդրադառնալով Գազայի և Լիբանանի իրավիճակին՝ իրանցի նախարարը Իսրայելին մեղադրել է խաղաղ բնակչության դեմ գործողությունների, մարդկանց հարկադիր տեղահանման և կենսական կարևոր ենթակառուցվածքի ոչնչացման մեջ։ Այս հայտարարություններն արտացոլում են իրանական ղեկավարության դիրքորոշումը։
Խոսելով Իրանի շուրջ հակամարտության մասին՝ Արաղչին ԱՄՆ և Իսրայելի ռազմական գործողություններն Իրանի դեմ անվանել է «անօրինական, անարդար և ագրեսիվ»։ Նա նաև հայտարարել է, որ միջազգային հանրությունը միջազգային իրավունքի խախտումներին անբավարար արդյունավետությամբ է արձագանքում և նախազգուշացրել է, որ նման գործողությունների համար պատասխանատվության բացակայությունը կարող է թուլացնել գործող միջազգային նորմերը։
Արաղչին կոչ է արել փոխել միջազգային մոտեցումը՝ միլիտարիզմից դեպի կայուն զարգացում, պետությունների ներքին գործերին միջամտությունից դեպի ազգային ինքնիշխանության հարգում, հավաքական պատժից դեպի քաղաքացիական բնակչության պաշտպանություն և պատասխանատվության ընտրովի կիրառումից դեպի միջազգային իրավունքի համընդհանուր պահպանում։
Նրա խոսքով՝ միջազգային հանրությանն անհրաժեշտ է նոր մոտեցում, որի դեպքում զարգացումը դիտարկվում է որպես անվտանգության մաս, պետությունների ինքնիշխանությունը հարգվում է, իսկ միջազգային իրավունքը կիրառվում է բոլոր երկրների նկատմամբ՝ առանց խտրականության։
«Մենք կարծում ենք, որ կայուն անվտանգությունը կարելի է ապահովել երկխոսության, վստահության ամրապնդման, համագործակցության և տարածաշրջանի երկրների միջև փոխադարձ հարգանքի, այլ ոչ թե օտար տերությունների ռազմական ներկայության և նրանց կողմից իրենց կամքի պարտադրման միջոցով», — հայտարարել է նախարարը։
Արաղչին նաև հայտարարել է, որ միջազգային հանրությունը կանգնած է ընտրության առջև՝ շարունակել միլիտարիզմի, միջամտության և ձգձգվող հակամարտությունների քաղաքականությո՞ւնը, թե՞ փոխել ուղղությունը դեպի զարգացում, մարդկային արժանապատվություն, արդարություն և միջազգային իրավունքի պահպանում։